De advocaat en de derdenrekening, uw geld in vertrouwde handen?

Iedere advocaat heeft er een: een derdenrekening en een stichting derdengelden. Sinds 1999 is dat verplicht. Een advocaat moet beschikken over een stichting derdengelden, over een overeenkomst met die stichting derdengelden, en over een afzonderlijke bankrekening voor die stichting derdengelden. Bovendien mogen geen gelden over worden gemaakt van de derdenrekening zonder dat twee advocaten daar hun handtekening voor hebben gezet. Gelden voor clienten mogen niet zonder toestemming worden verrekend met derdengelden.

Op zich is dit logisch. Maar betekent dit nu ook dat uw geld veilig is bij uw advocaat? Volgens onderzoek dat in 2006 in opdracht van het Ministerie van Justitie (lees hier het rapport) is verricht is dat de vraag. De conclusie is dat, in tegenstelling tot de situatie bij gerechtsdeurwaarders en notarissen, het toezicht op derdenrekeningen van advocaten onvoldoende is. Zo worden bij advocaten geen preventieve controles gehouden op de status van de derdenrekeningen. In het rapport wordt dan ook verscherping van het toezicht en het tuchtrecht bepleit. Anderzijds wordt wel opgemerkt dat zich geen opmerkelijke misstanden hebben voorgedaan en dat de administratieve lasten als gevolg van verscherpt toezicht flink zullen toenemen.

Ook uit het rapport blijkt dat de geldstroom die via derdenrekeningen van advocaten loopt verwaarloosbaar is vergeleken bij de gelden die hun weg vinden via derdenrekeningen van gerechtsdeurwaarders en notarissen: 8 procent tegenover 92 procent. Veel advocaten blijken hun derdenrekening zelfs in het geheel niet te gebruiken.
Inmiddels staat de advocatuur voortdurend ter discussie in het kader van de veronderstelde verwevenheid van bovenwereld en onderwereld. De derdenrekening is daarbij een hot item, omdat via deze rekeningen verdachte transacties zouden kunnen worden verricht.

Als gevolg daarvan komt de vertrouwensrol van de advocaat steeds meer op het spel te staan. In het kader van de te nemen maatregelen wordt herhaaldelijk bepleit dat derden inzage moeten krijgen in de administratie van advocaten. Dat is uiteraard funest voor de advocatuur, denk aan de positie van verdachten in strafzaken. Aan een dergelijke maatregel is de advocatuur recentelijk maar net ontkomen door ingrijpen van het Ministerie van Justitie, lees de beleidsbrief vastgoed. De discussie over of uw geld bij de advocaat met derdenrekening in vertrouwde handen is, verplaatst zich zodoende naar de vraag of uw zaak dat straks nog wel is. .

Inmiddels zal in 2009 “De verordening op de financiele integriteit” van de Orde van Advocaten in werking treden. Op grond van deze verordening worden teams van oud-dekens geformeerd om de derdenrekeningen van advocaten te controleren. De advocatuur lijkt opgelucht adem te halen omdat inzage in dossiers door niet-advocaten voorlopig van de baan is. Persoonlijk bepleit ik een algeheel verbod op het ontvangen van derdengelden door advocaten. Waarom laat men dat niet over aan de notaris, die daar veel beter op is toegerust en een meer ambtelijke taak heeft? Ik begrijp werkelijk niet waarom daar niet voor wordt geopteerd. Zelf gebruik ik, daarop vooruitlopend,  mijn derdenrekening niet. U kunt daarvoor naar mijn mening beter terecht bij de notaris of een bank.

mr. M.C. Jonkman